NACRT ZAKONA O RODITELJIMA NEGOVATELJIMA - Tekst propisa

Član 1.

(Predmet zakona)

Ovim zakonom uređuju se pojam i status roditelja negovatelja, uslovi za priznavanje prava na status roditelja negovatelja, pravo roditelja negovatelja na mesečnu novčanu naknadu, uslovi i postupak za prestanak prava na status roditelja negovatelja i druga pitanja od značaja za ostvarivanje prava roditelja negovatelja u Republici Srbiji.

Član 2.

(Pojam roditelja negovatelja)

Roditelj negovatelj, u smislu ovog zakona, jeste roditelj koji živi u zajedničkom domaćinstvu sa detetom kome je zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju potrebna pomoć i nega drugog lica da bi zadovoljilo svoje osnovne životne potrebe, kao i roditelj koji živi u zajedničkom domaćinstvu sa osobom koja je zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju potpuno zavisna od pomoći i nege drugog lica u zadovoljavanju svojih osnovnih životnih potreba.

Detetom, u smislu stava 1. ovog člana zakona, smatra se maloletno lice kome je utvrđeno pravo na uvećani dodatak za pomoć i negu drugog lica, u skladu sa propisima koji uređuju oblast socijalne zaštite.

Osobom, u smislu stava 1. ovog člana zakona, smatra se lice kome je utvrđeno pravo na uvećani dodatak za pomoć i negu drugog lica, u skladu sa propisima koji uređuju oblast socijalne zaštite i koje je potpuno zavisno od pomoći i nege drugog lica u zadovoljavanju svojih osnovnih životnih potreba.

Pravo na status roditelja negovatelja pod uslovima i na način propisan ovim zakonom može ostvariti i staratelj.

U porodici sa dvoje ili više lica iz stava 2.-3. ovog člana, pravo na status roditelja negovatelja mogu ostvariti oba roditelja.

Član 3.

(Član porodice kao negovatelj)

Kada su roditelji deteta ili osobe iz člana 2. ovog zakona umrli, ili su nepoznati, ili jedan ili oba roditelja žive sa detetom odnosno osobom, ali zbog svog psiho-fizičkog stanja nisu u mogućnosti da pružaju potrebnu pomoć i negu, a dete ili osoba se ne nalazi pod starateljstvom drugog lica, pravo na status negovatelja može da ostvari i jedan od članova porodice pod istim uslovima kao i roditelj.

Članom porodice, u smislu ovog zakona, smatraju se supružnici i vanbračni partneri i srodnici u pravoj liniji bez obzira na stepen srodstva, kao i srodnici u pobočnoj liniji do drugog stepena srodstva pod uslovom da žive u zajedničkom domaćinstvu sa licima kojima pružaju pomoć i negu.

Ukoliko u jednoroditeljskoj porodici ima dvoje ili više lica iz stava 2.-3. člana 2. ovog zakona pravo na status negovatelja može da ostvari i član porodice iz stava 2. ovog člana zakona.

Član 4.

(Uslovi za priznavanje statusa)

Pravo na status roditelja negovatelja pod uslovima utvrđenim ovim zakonom priznaje se licu koje:

1.         je državljanin Republike Srbije;

2.         je punoletno;

3.         ima poslovnu sposobnost;

4.         nije lišeno roditeljskog prava;

5.         ima prijavljeno prebivalište na istoj adresi sa detetom ili osobom iz člana 2. ovog zakona u Republici Srbiji;

6.         živi u zajedničkom domaćinstvu sa detetom ili osobom iz člana 2. ovog zakona na teritoriji Republike Srbije;

7.         je sposobno za pružanje potrebne pomoći i nege;

8.         nije zaposleno odnosno radno angažovano po bilo kom osnovu u smislu Zakona o radu, niti obavlja preduzetničku delatnost, samostalnu delatnost ili neku drugu profesionalnu delatnost;

9.         nije korisnik penzije.

Pravo na status roditelja negovatelja priznaje se do navršene 65. godine života.

Ministar nadležan za poslove socijalne zaštite će u roku od 60 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona doneti propis kojim će se odrediti potrebna dokumentacija kojom se dokazuje ispunjavanje uslova za priznavanje prava na status roditelja negovatelja.

Član 5.

(Razlozi za nepriznavanje statusa)

Pravo na status roditelja negovatelja odnosno negovatelja ne može ostvariti lice:

1.         koje je lišeno roditeljskog prava;

2.         koje je lišeno poslovne sposobnosti;

3.         čije je dete odnosno osoba iz člana 2. ovog zakona, smešteno u ustanovu socijalne zaštite;

4.         čije je dete odnosno osoba iz člana 2. ovog zakona, u hraniteljskoj porodici, uključujući srodničku hraniteljsku porodicu;

5.         koje je pravosnažno osuđivano ili se protiv njega vodi krivični postupak za krivična dela protiv života i tela, protiv polne slobode, protiv braka i porodice.

Član 6.

(Pravo na novčanu naknadu)

Roditelj negovatelj ostvaruje pravo na novčanu naknadu za vreme trajanja statusa roditelja negovatelja.

Novčana naknada, kao i druga prava i obaveze uređuju se ugovorom potpisanim između Ministarstva nadležnog za poslove socijalne zaštite i roditelja negovatelja, a na osnovu konačnog rešenja centra za socijalni rad o ostvarivanju prava na status roditelja negovatelja.

Novčana naknada iz stava 1. ovog člana isplaćuje se licu koje ima status roditelja negovatelja, odnosno status negovatelja u smislu čl. 2. i 3. ovog zakona, u mesečnom iznosu u visini 65.000 dinara, koji iznos u sebi ne sadrži porez na dohodak građana (u daljem tekstu: porez) i doprinos za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje i doprinos za obavezno zdravstveno osiguranje (u daljem tekstu: doprinosi) koji se plaćaju na tu naknadu u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dohodak građana i zakonom kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje.

Finansijska sredstva za isplatu novčane naknade i plaćanje poreza i doprinosa iz stava 3. ovog člana, obezbeđuju se u budžetu Republike Srbije.

Isplatu mesečnog iznosa novčane naknade licu iz stava 2. ovog člana, kao i obračun i uplatu poreza i doprinosa, vrši ministarstvo nadležno za poslove socijalne zaštite.

Pravo roditelja negovatelja na novčanu naknadu ne isključuje pravo deteta odnosno osobe iz člana 2. ovog zakona da u svojstvu korisnika prava ostvaruje pravo na novčanu socijalnu pomoć, pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica, pravo na uvećani dodatak za pomoć i negu drugog lica, kao i pravo na druga socijalna davanja i pružanja usluga u zajednici, u skladu sa odredbama zakona koji uređuje pitanja socijalne zaštite.

Iznos novčane naknade usklađuje se jednom godišnje, 1. jula, na osnovu podataka republičkog organa nadležnog za poslove statistike, sa kretanjem indeksa potrošačkih cena na teritoriji Republike Srbije u prethodnih 12 meseci.

Iznos usklađene novčane naknade iz stava 7. ovog člana utvrđuje rešenjem ministar nadležan za poslove socijalne zaštite.

Ministar nadležan za poslove socijalne zaštite će u roku od 60 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona doneti propis kojim će bliže odrediti formu i sadržinu ugovora o definisanju prava i obaveza između nadležnog državnog organa i korisnika prava iz stava 1. ovog člana zakona.

Član 7.

(Obavezno socijalno osiguranje)

Roditelj negovatelj ima pravo na penzijsko i invalidsko osiguranje i obavezno zdravstveno osiguranje, u skladu sa zakonom.

Član 8.

(Postupak za ostvarenje prava na status roditelja negovatelja)

Postupak za ostvarivanje prava na status roditelja negovatelja i prava koja iz njega proizilaze pokreće se na zahtev roditelja ili staratelja, u skladu sa članovima 2. i 3. ovog Zakona.

Zahtev iz stava 1. ovog člana podnosi se centru za socijalni rad koji je nadležan prema mestu prebivališta podnosioca zahteva.

Za zahtev iz stava 1. ovog člana od podataka o ličnosti nadležni organ može zahtevati sledeće podatke o podnosiocu zahteva, o članovima njegovog domaćinstva, odnosno porodice, i to:

1.         jedinstveni matični broj građana, ime i prezime, adresa prebivališta, državljanstvo, datum i mesto i opština rođenja, podaci o bankovnom računu na koji se vrši isplata, kontakt telefon, adresa elektronske pošte, podaci o zaposlenju, bračni status, podaci o starateljstvu.

O pravu na status roditelja negovatelja i pravima koja iz tog statusa proizilaze odlučuje rešenjem centar za socijalni rad na teritoriji na kojoj podnosilac ima prebivalište u roku od 15 dana od dana kompletiranja podnete dokumentacije.

Na rešenje iz stava 4. ovog člana podnosilac zahteva može podneti žalbu nadležnom ministarstvu preko centra za socijalni rad.

O žalbi odlučuje ministarstvo nadležno za poslove socijalne zaštite. Protiv konačnog rešenja podnosilac zahteva može pokrenuti upravni spor.

Pravo na status roditelja negovatelja i pravo na novčanu naknadu priznaje se od dana podnošenja zahteva ako su u trenutku podnošenja zahteva ispunjeni uslovi za priznavanje prava.

U postupku priznavanja prava na status roditelja negovatelja i ostvarivanja prava utvrđenih ovim zakonom primenjuju se odredbe propisa o upravnom postupku, ako ovim zakonom nije drugačije određeno.

Član 9.

(Dužnost obaveštavanja o promenama)

Roditelj negovatelj dužan je da nadležnom centru za socijalni rad prijavi svaku promenu od uticaja na priznato pravo u roku od 15 dana od dana kada je promena nastala.

Sve promene koje su od uticaja na korišćenje prava uzimaju se u obzir od prvog dana narednog meseca po njihovom nastupanju, odnosno od 15. u mesecu ako je promena nastupila do 15. u mesecu.

Član 10.

(Preispitivanje uslova za ostvarivanje prava na status roditelja negovatelja)

Centar za socijalni rad po službenoj dužnosti proverava da li roditelj negovatelj i dalje ispunjava uslove za ostvarivanje prava iz ovog zakona jednom u 24 meseca tokom oktobra i novembra meseca u godini, uz primenu odredbi propisa o upravnom postupku u slučaju promene u ostvarivanju prava.

Član 11.

(Prestanak prava na status roditelja negovatelja)

Pravo na status roditelja negovatelja i pravo na novčanu naknadu prestaju:

1.         na zahtev roditelja negovatelja;

2.         kada prestanu razlozi zbog kojih je roditelj negovatelj stekao taj status;

3.         kada roditelj negovatelj nije u mogućnosti da pruži potrebnu negu; 4.kada roditelj negovatelj ne pruža negu;

5.         kada se roditelj negovatelj nalazi u pritvoru ili na izdržavanju kazne zatvora;

6.         smrću roditelja negovatelja;

7.         u slučaju smrti deteta odnosno osobe iz člana 2. ovog zakona, pravo roditelja negovatelja na novčanu naknadu sa uplaćenim doprinosima za obavezno socijalno osiguranje prestaje protekom roka od šest meseci od dana kada je smrt nastupila;

8.         kada roditelj negovatelj zasnuje radni odnos, odnosno radno se angažuje po bilo kom osnovu u smislu Zakona o radu ili obavlja preduzetničku delatnost, samostalnu delatnost ili neku drugu profesionalnu delatnost;

9.         kada roditelj negovatelj ostvari pravo na penziju;

10.       kada roditelj negovatelj navrši 65. godina života.

Član 12.

(Postupak za prestanak prava na status roditelja negovatelja)

Postupak za prestanak prava na status roditelja negovatelja i prestanak prava koja iz tog statusa proizilaze može pokrenuti roditelj negovatelj, kao i nadležni centar za socijalni rad po službenoj dužnosti.

O prestanku prava na novčanu naknadu iz člana 6. ovog Zakona odlučuje rešenjem nadležni centar za socijalni rad.

Na rešenje iz prethodnog stava ovog člana korisnik prava može podneti žalbu nadležnom ministarstvu preko centra za socijalni rad.

O žalbi odlučuje ministarstvo nadležno za poslove socijalne zaštite. Protiv konačnog rešenja korisnik prava može pokrenuti upravni spor.

Član 13.

(Evidencija roditelja negovatelja)

Ministarstvo nadležno za poslove socijalne zaštite vodi evidenciju lica kojima je priznat status roditelja negovatelja.

Podatke koji su potrebni za rešavanje zahteva po ovom zakonu, a nalaze se u dostupnim službenim evidencijama državnih organa, organa jedinica lokalne samouprave i imalaca javnih ovlašćenja, organi nadležni za rešavanje o pravima po ovom zakonu pribavljaju po službenoj dužnosti u skladu sa zakonom koji uređuje opšti upravni postupak.

Organi nadležni za rešavanje o pravima po ovom zakonu preuzimaju podatke iz stava 2. ovog člana, iz dostupnih službenih evidencija elektronskim putem ukoliko su umreženi sa bazama podataka u skladu sa zakonom, za podnosioca zahteva koji se odnose na: JMBG, ime i prezime, državljanstvo iz matičnih knjiga, podatke o prebivalištu iz registra prebivališta, podatke o prijavi na osiguranje i plaćenim doprinosima za obavezno socijalno osiguranje iz Centralnog registra obaveznog socijalnog osiguranja i drugih javno dostupnih evidencija.

Prilikom prikupljanja podataka potrebnih za rešavanje zahteva korisnika prava po ovom Zakonu, primenjivaće se odredbe Zakona o zaštiti podataka o ličnosti (“Službeni glasnik RS” broj 87/2018).

Član 14.

(Stupanje zakona na snagu)

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

IZ OBRAZLOŽENJA

II. RAZLOZI ZA DONOŠENjE ZAKONA

Zakon o roditeljima negovateljima, kojim se prvi put u pravnom sistemu Republike Srbije uređuje ova oblast prava (u daljem tekstu: Zakon) zasnovan je na pravu i dužnosti roditelja da podižu svoju decu, pravu deteta da uživa ljudska prava primereno svom uzrastu i duševnoj zrelosti i pravu deteta na posebnu zaštitu koja se pruža deci koja su ometena u psihičkom i fizičkom razvoju, kao i na pravu građana da su pred Ustavom i Zakonom svi jednaki i da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu psihičkog i fizičkog invaliditeta, kao i na pravu na uslove života koji ovim licima omogućavaju zadovoljenje osnovnih životnih potreba u okolnostima zavisnosti i potpune zavisnosti od pomoći i nege drugog lica.

Odredbe ovog zakona predstavljaju deo ukupne socijalne i društvene brige o deci sa telesnim ili senzornim oštećenjem, intelektualnim poteškoćama ili promenama u zdravstvenom stanju, kojima je u zadovoljavanju njihovih osnovnih životnih potreba neophodna pomoć i nega drugog lica i koja zbog svog stanja ostvaruju pravo na uvećanu pomoć i negu drugog lica u skladu sa propisima socijalne zaštite, kao i osobama koje su zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju u potpunosti zavisne od pomoći i nege drugog lica u zadovoljavanju svojih osnovnih životnih potreba i koje zbog svog stanja ostvaruju pravo na uvećanu pomoć i negu drugog lica u skladu sa propisima socijalne zaštite. Odredbe ovog zakona doprinose poboljšanju položaja navedenih lica, pružajući podršku njima i porodicama koje neposredno brinu o njima.

Imajući u vidu navedeno ovaj zakon predstavlja opredeljenje države u oblasti podrške porodicama koje neposredno pružaju pomoć i negu deci kojoj je zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju potrebna pomoć i nega drugog lica da bi zadovoljili svoje osnovne životne potrebe, kao i osobama koje su zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju potpuno zavisne od pomoći i nege drugog lica u zadovoljavanju svojih osnovnih životnih potreba.

Razlozi za donošenje ovog zakona proizilaze iz analize postojećeg stanja u ovoj oblasti koja u praksi ukazuje na činjenicu da roditelj koji neguje svoje maloletno dete, odnosno punoletno dete, koje zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju nije u mogućnosti da se samo stara o sebi i svojim svakodnevnim životnim potrebama, već mu je neophodna stalna pomoć i nega drugog lica, često ne zasnuje radni odnos niti je radno angažovan po bilo kom osnovu u smislu Zakona o radu, ne ostvari pravo na penziju i na taj način se nađe u vrlo nepovoljnom položaju u materijalnom i statusnom smislu.

Krajnje nepovoljan socijalno - ekonomski položaj roditelja zbog njegove pune posvećenosti neophodnoj pomoći i nezi svoga deteta, ukazuje na potrebu uređenja ove materije kroz donošenje posebnog zakona.

Po razmatranju svih predloga, posebno uzimajući u obzir predloge udruženja roditelja koja višedecenijski aktivno učestvuju u pronalaženju optimalnog zakonskog regulisanja predmetnih pitanja, i nakon analize ekonomskih efekata do kojih bi dovela predložena rešenja, pristupilo se izradi zakonskih propisa u okviru raspoloživih budžetskih mogućnosti, a u cilju poboljšanja materijalnog i statusnog položaja roditelja i porodica koje neposredno pružaju pomoć i negu maloletnoj i punoletnoj deci kojoj je zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju potrebna pomoć i nega drugog lica da bi zadovoljili svoje osnovne životne potrebe.

III. OBJAŠNjENjE POJEDINIH ODREDABA

Članom 1. uređen je predmet ovog zakona koji se odnosi na uređenje pojma i statusa roditelja negovatelja, uslova za priznavanje prava na status roditelja negovatelja, prava na mesečnu novčanu naknadu, uslova i postupka za prestanak prava na status roditelja negovatelja, kao i na druga pitanja od značaja za ostvarivanje prava roditelja negovatelja u Republici Srbiji.

Članom 2. utvrđen je pojam nove kategorije korisnika prava po ovom Zakonu - roditelj negovatelj i utvrđeno je da se status roditelja negovatelja priznaje jednom od roditelja koji živi u zajedničkom domaćinstvu sa detetom kome je zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju potrebna pomoć i nega drugog lica da bi zadovoljilo svoje osnovne životne potrebe, kao i roditelju koji živi u zajedničkom domaćinstvu sa osobom koja je zbog telesnog ili senzornog oštećenja, intelektualnih poteškoća ili promena u zdravstvenom stanju potpuno zavisna od pomoći i nege drugog lica i neposredno ih neguje.

Utvrđeno je da se detetom, u smislu ovog Zakona, smatra maloletno lice kome je utvrđeno pravo na uvećani dodatak za pomoć i negu drugog lica, u skladu sa propisima koji uređuju oblast socijalne zaštite.

Utvrđeno je da se osobom, u smislu ovog Zakona, smatra punoletno lice kome je utvrđeno pravo na uvećani dodatak za pomoć i negu drugog lica, u skladu sa propisima koji uređuju oblast socijalne zaštite i koje je potpuno zavisno od pomoći i nege drugog lica u zadovoljavanju svojih osnovnih životnih potreba.

Utvrđeno je pod kojim uslovima i na koji način staratelj deteta ili osobe sa telesnim ili senzornim oštećenjem, intelektualnim poteškoćama ili promenama u zdravstvenom stanju stiče pravo na status roditelja negovatelja.

Utvrđeno je pravo porodica u kojima postoji dvoje ili više lica kojima se pruža neposredna pomoć i nega da status roditelja negovatelja mogu steći oba roditelja.

Članom 3. utvrđeno je da kada su roditelji deteta ili osobe kojoj je neophodna pomoć i nega umrli, ili su nepoznati, ili roditelji žive u zajedničkom domaćinstvu sa detetom odnosno osobom kojoj je neophodna nega, ali zbog svog psiho-fizičkog stanja nisu u mogućnosti da pruže potrebnu negu i pomoć, a detetu odnosno osobi nije postavljen staratelj, pravo na status negovatelja može se priznati jednom od članova porodice pod istim uslovima kao i roditelju.

Utvrđeno je ko se smatra članom porodice u smislu ovog zakona, odnosno, članovima porodice smatraju se supružnici i vanbračni partneri, srodnici u pravoj liniji bez obzira na stepen srodstva i srodnici u pobočnoj liniji do drugog stepena srodstva, pod uslovom da žive u zajedničkom domaćinstvu sa licima kojima pružaju neposrednu pomoć i negu.

Utvrđeno je da u jednoroditeljskoj porodici u kojoj ima dvoje ili više dece ili osoba kojima je neophodna stalna pomoć i nega, status negovatelja može steći i član porodice iz stava 2. člana 3. Zakona.

Članom 4. utvrđeni su uslovi za priznavanje prava na status roditelja negovatelja i taksativno su navedeni u stavu 1. tač. 1. - 9. i određena je gornja granica života do koje se može priznati pravo na ovaj status.

Utvrđen je vremenski rok od dana stupanja na snagu ovog zakona za donošenje izvršnog propisa kojim će biti uređena pitanja potrebne dokumentacije kojom se dokazuje ispunjenost uslova za priznavanje prava.

Članom 5. utvrđeni su i taksativno nabrojani slučajevi u stavu 1. tač. 1. - 5.) u kojima ne može doći do priznavanja prava na status roditelja negovatelja, i to: kada je roditelj lišen roditeljskog prava, kada je roditelj lišen poslovne sposobnosti, kada je dete, odnosno lice iz člana 2. ovog zakona, smešteno u ustanovu socijalne zaštite, kada je dete u hraniteljskoj porodici, uključujući srodničku hraniteljsku porodicu i kada je roditelj pravosnažno osuđivan ili se protiv njega vodi krivični postupak za krivična dela protiv života i tela, protiv polne slobode, protiv braka i porodice.

Članom 6. utvrđeno je pravo roditelja negovatelja na novčanu naknadu za vreme trajanja statusa.

Utvrđena je obaveza nadležnog državnog organa i korisnika prava na zaključenje ugovora o međusobnim pravima i obavezama.

Utvrđena je novčana vrednost mesečne novčane naknade u iznosu od 65.000 dinara i utvrđeno je pravo na uplatu poreza i doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, kao i doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje.

Utvrđena je obaveza Republike Srbije da se finansijska sredstva za isplatu ugovorene novčane naknade i uplatu poreza i doprinosa obezbeđuju u budžetu Republike Srbije.

Utvrđeno je koji državni organ vrši isplatu mesečnih iznosa novčane naknade, kao i obračun i uplatu poreza i doprinosa.

Utvrđeno je da pravo roditelja negovatelja na mesečnu novčanu naknadu ne isključuje pravo deteta odnosno osobe iz člana 2. zakona da u svojstvu korisnika prava ostvaruje pravo na novčanu socijalnu pomoć, pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica, pravo na uvećani dodatak za pomoć i negu drugog lica, kao i da ne utiče na druga socijalna davanja i korišćenje usluga u skladu sa odredbama zakona koji reguliše poslove socijalne zaštite.

Utvrđeno je usklađivanje mesečne novčane naknade sa indeksom potrošačkih cena jednom godišnje, određen je tačan datum usklađivanja,

Utvrđeno je koji organ i kojim aktom određuje nominalni iznos usklađivanja mesečne novčane naknade.

Utvrđen je vremenski rok od dana stupanja na snagu ovog zakona za donošenje izvršnog propisa kojim će biti uređena pitanja forme i sadržine ugovora o međusobnim pravima i obavezama zaključenog između nadležnog državnog organa i roditelja negovatelja.

Članom 7. utvrđeno je pravo roditelja negovatelja na obavezno socijalno osiguranje, odnosno na penzijsko i invalidsko osiguranje i obavezno zdravstveno osiguranje, u skladu sa zakonom.

Članom 8. utvrđen je postupak za ostvarivanje prava na status roditelja negovatelja i prava koja iz tog statusa proizilaze i utvrđeno je na zahtev kojih lica se pokreće postupak za ostvarivanje prava.

Utvrđeno je kojem državnom organu se podnosi zahtev za ostvarivanje prava.

Utvrđeno je koje podatke o ličnosti nadležni organ može zahtevati od podnosioca zahteva o njemu i članovima njegovog domaćinstva, odnosno porodice.

Utvrđeno je koji državni organ i kojim pravnim aktom odlučuje o priznavanju prava, u kojem vremenskom roku nadležni organ donosi akt i utvrđena je potrebna ispunjenost uslova za donošenje akta.

Utvrđeno je koje lice može na doneti akt izjaviti žalbu i kojem organu se žalba podnosi. Utvrđeno je koji državni organ odlučuje o izjavljenoj žalbi.

Utvrđeno je koje lice može protiv konačnog rešenja pokrenuti upravni spor. Utvrđeno je od kojeg momenta se ostvaruje pravo po podnetom zahtevu.

Utvrđena je primena procesnog prava.

Članom 9. utvrđena je obaveza roditelja negovatelja da nadležnom državnom organu prijavi svaku promenu koja je od uticaja na korišćenje priznatog prava i određen je rok u kojem se nastala promena prijavljuje.

Članom 10. utvrđena je službena obaveza nadležnog državnog organa na vršenje neposredne provere ispunjenosti uslova za ostvarivanje prava roditelj negovatelj i određen je vremenski okvir u kojem se vrši provera.

Članom 11. utvrđeni su uslovi koji dovode do prestanka prava na status roditelja negovatelja i isti su taksativno nabrojani u stavu 1. tač. 1.- 10. ovog člana Zakona.

Članom 12. utvrđen je postupak za prestanak prava na status roditelja negovatelja i utvrđeno je koje lice ili organ mogu pokrenuti ovaj postupak.

Utvrđeno je kojim aktom i koji državni organ odlučuje o prestanku prava.

Utvrđeno je koje lice može izjaviti žalbu i kojem organu se izjavljuje žalba na doneto rešenje državnog organa.

Utvrđeno je koji državni organ odlučuje o izjavljenoj žalbi.

Utvrđeno je da protiv konačnog rešenja korisnik prava može pokrenuti upravni spor.

Članom 13. utvrđena je obaveza državnog organa o vođenju evidencije o licima koja su ostvarila pravo na status roditelja negovatelja.

Utvrđena je obaveza državnih organa i način pribavljanja podataka koji su potrebni za rešavanje podnetih zahteva kao i postupak za priznavanje prava.

Utvrđen je način preuzimanja podataka.

Utvrđena je primena materijalnog prava iz oblasti zaštite podataka o ličnosti. Članom 14. uređuje se stupanje na snagu Zakona.

IV. FINANSIJSKA SREDSTVA POTREBNA ZA SPROVOĐENjE ZAKONA

Sredstva za realizaciju prava propisanih zakonom kojim se uređuje status roditelja negovatelja nisu obezbeđena u budžetu Republike Srbije za 2026. godinu. Potrebno je obezbediti dodatna sredstva za tri meseca 2026. godine (septembar, oktobar i novembar) u iznosu od 887.250.000 dinara.

Takođe, potrebno je obezbediti dodatna sredstva u budžetu Republike Srbije za 2027. i 2028. godinu.

Izvor: Vebsajt Ministarstva za rad, zapošljavanjе, boračka i socijalna pitanja, 16.04.2026.